Woda ucieka

W dzisiejszych czasach około 70% ludzi na świecie ma dostęp do wody. To wciąż bardzo mało, a prognozy nie są optymistyczne. Na czym polega światowy kryzys wodny?


Woda ucieka

Woda jest źródłem życia, nie bez powodu Ziemia jest nazywana niebieską planetą, a historyczne cywilizacje rozwijały się w pobliżu wielkich rzek. Bez H2O cały nasz świat umarłby w przeciągu kilku dni. 97% wody jest słone, dwa procent zasobów obecnie jest zawartością lodowców, natomiast woda słodka, najważniejsza dla człowieka, stanowi jedynie symboliczny jeden procent zasobów. Jego rozdział jest bardzo nieproporcjonalny, przykładowo porównując Kuwejt do Kanady ma on... 10 000 razy mniej dostępnej wody słodkiej. Poza źródłami takimi jak jeziora i rzeki wodę można oczywiście pobierać z zasobów podziemnych, jednak jest to bardzo kosztowne i krótkotrwałe przedsięwzięcie. Większość wody pitnej znajduje się pod ziemską powierzchnią, ale im więcej jej czerpiemy, tym mniej nam jej pozostaje na następne lata. Poniższy wykres przedstawia pobór wody na świecie na przestrzeni lat.

Bardzo popularne są slogany, aby oszczędzać wodę w swoim domu. Zamienić kąpiel w wannie na prysznic albo szybciej zakręcać wodę w kranie. Takie nawyki są nam wpajane od dziecka. Oszczędność będzie odczuwalna w naszym portfelu, ze względu na mniejszy rachunek i dla środowiska, w którym zużycie wody przez człowieka wynosi około 8% (statystki podają maksymalnie 13%, minimalnie 6%) wykorzystania tego zasobu. Wszyscy ludzie na świecie: myjąc się i bawiąc, sprzątając, spożywając wodę i wylewając ją, nie wykorzystują nawet dziesięciu procent eksploatowanej wody. Gdzie więc leży główny problem?

70% słodkiej wody zużywane jest w rolnictwie, natomiast 22% w przemyśle. Jest to w większości nadal zużycie na nasze potrzeby, ale wielkie korporacje, firmy i fabryki nie zważają na zużycie wody podczas wytwarzania swoich produktów. 74 litry wody zużywa się na jeden kufel piwa, aż 2000 na produkcję jednego ubrania, a kosmiczne 15 000 na zrobienie hamburgera w fast-foodzie, co jednak nie stanowi niczego przy produkcji jednego samochodu, gdzie zużywa się prawie 400 000 litrów wody. Skąd tak kosmiczne liczby? Woda używana jest do zasilania maszyn, uprawy pól, karmienia trzody chlewnej, oczyszczania i flirtowania produktów. Jest niezbędna i nie podlega żadnym zasadom, jeśli chodzi o wykorzystanie jej zasobów przez globalne firmy.

Poniższa mapa przedstawia średnie dzienne zużycie wody przez obywateli i obywatelki krajów Unii Europejskiej. Choć są to ogromne sumy, wciąż nie mają podejścia do rzeczywistego eksploatowania H2O i nawet gdyby każdy człowiek w magiczny sposób przestał używać wody na własne potrzeby, to wciąż nie wpłynęlibyśmy na zażeganie światowego kryzysu wodnego.

W regionie Południowa Kalifornia na uprawy lucerny, rośliny żyjącej przez dwa lata, której przeznaczeniem jest, zostanie sianem lub suszem, przez rok zużywa się 7,5 BILIONA litrów wody, która pochodzi z rzeki Kolorado. Ta sama rzeka stanowi też napęd dla meksykańskich browarów, nie wspominając o jej roli w zaopatrzeniu w wodę pitną miast USA i nawodnieniu dwóch milionów hektarów pól. Wracając do Meksyku, w odpowiedzi na protesty z początku 2018 roku, w których Meksykanie burzyli się, bo woda w coraz mniejszym stopniu była dostępna dla ich pól, a dostawy dla korporacji spowodowały deficyt wody w całym kraju. W lipcu 2018 roku rząd wydał ustawę, która faworyzuje przemysł nad rolnictwem w korzystaniu z wód powierzchniowych, co sprawiło, że zabieranie wody przez firmy przemysłowe kosztem pól farmerskich stało się legalne.

Coraz częstsze są głosy, że woda wkrótce stanie się tak cenna, jak ropa naftowa. Państwa będą o nią walczyły, a firmy konkurowały i licytowały się o jak największe zapasy. Ucierpią na tym oczywiście ludzie, którym dostęp do słodkiej wody zostanie ograniczony przez potrzeby wielkich firm. Jednocześnie woda wykorzystywana do celów gospodarczych jest bardzo tania, przez co firmy nie powstrzymują się przed tak wielkim jej zużywaniem. Gdyby woda była droższa, wtedy wszystkie produkty musiałyby być droższe stosunkowo do jej ceny, co spowodowałoby krach wielu firm, zwłaszcza w produkcji mięsnej. Jednocześnie nie możemy podnieść ceny wody dla osób prywatnych, bo wtedy przecież osoby najbiedniejsze nie miałyby szansy na korzystanie z niej w niezbędnym zakresie, przez co procent osób bez dostępu do wody bieżącej sięgnąłby w ciągu roku nawet 80%.  Takie zjawisko uwypukla wady kapitalizmu, ustroju, który w praktyce wspiera bogacenie się garstki ludzi, a reszta świata pracuje nad rzecz ich imperium.

To nie szary obywatel odpowiada w głównej mierze za coroczne straty w zasobach, ale to on poniesie największe krzywdy, bo im mniej będzie wody na świecie, tym więcej będzie kontrolowane przez prywatne lub rządowe koncerny.

22 marca 2018 roku ONZ zainaugurowało Dekadę Wody, w celu zmobilizowania do działań, które pomogą zmienić sposób gospodarowaniami zasobami wodnymi.

ONZ, List otwarty Panelu Wysokiego Szczebla ds. Wody:

Woda to cenny zasób, a jednocześnie jedno z największych globalnych zagrożeń w kontekście postępu gospodarczego, likwidacji ubóstwa, zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa oraz zrównoważonego rozwoju. Panel Wysokiego Szczebla ds. Wody postuluje przyjęcie nowej Agendy Działań na Rzecz Wody, zamieniając wyzwanie związane z wodą w szansę. Musimy sprawić, aby liczyła się każda kropla. Zachęcamy do przyjęcia nowego podejścia: do ponownego przemyślenia tego, jak rozumiemy wodę w kontekście postrzegania jej jako cenny zasób, jak ją wyceniamy i jak nią gospodarujemy, do zainicjowania zmian i do budowania stosunków partnerskich umożliwiających realizację celów związanych z gospodarką wodną w ramach Agendy na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030. Konieczne jest ponowne zdefiniowanie znaczenia wody dla społeczeństw w wymiarze społecznym, kulturalnym, gospodarczym i środowiskowym. Zasobami wody powinno rozporządzać się w taki sposób, aby zmaksymalizować ogólne korzyści dla społeczeństw.  Musimy wdrożyć działania, które w ciągu najbliższych pięciu lat pozwolą co najmniej dwukrotnie zwiększyć zakres inwestycji w infrastrukturę wodną. Wzywamy naszych partnerów na najwyższym szczeblu do podjęcia natychmiastowego działania, zainicjowania wspólnych działań i zaproponowania zintegrowanego podejścia wewnątrz administracji rządowej. Konieczne będzie przyjęcie podejścia globalnego angażującego m.in. sektor rolny oraz prezydentów miast i dyrektorów firm. Kluczowe będzie nawiązanie nowych stosunków partnerskich i przyjęcie nowych zasad współpracy. Potrzebny też będzie wspólny wysiłek rządów, lokalnych społeczności, sektora prywatnego oraz środowiska naukowego. W sytuacji gdy dorzecza i warstwy wodonośne wykraczają poza granice kraju, społeczności i kraje sąsiadujące będą musiały podjąć wspólnie efektywne działania zapewniające korzyści wszystkim zaangażowanym stronom.

Według raportów ONZ, którymi apel został podparty:

  • Świat może doświadczyć 40-procentowego spadku w dostępności wody do roku 2030, jeżeli obecne trendy w zakresie zużycia wody i zarządzania zasobami wodnymi utrzymają się.
  • Około 2,5 miliarda ludzi (36% światowej populacji) zamieszkuje regiony ubogie w wodę. Jednocześnie regiony te generują ponad 20% światowego produktu krajowego brutto.
  • Do roku 2050 ponad połowa światowej populacji i prawie połowa światowej produkcji zbóż będą zagrożone deficytem wody.

Walki zbrojne o wodę powszechne są w krajach afrykańskich już od kilkudziesięciu lat. Prywatyzacja tego zasobu na szeroką skalę i minimalna powierzchnia terenów, gdzie ona występuje, doprowadziła do konfliktów m.in. w Nigerii, Czadzie i Pakistanie. W zeszłym roku przez pewien czas głośno było o Kapsztadzie, gdzie szykowano się na "Dzień Zero", gdy z powodu suszy i wykorzystania zasobów w mieście miało zabraknąć wody. Realną wizją był brak bieżącej wody dla 4 milinów mieszkańców i przydzielanie im racji niezbędnych do życia z rządowych ciężarówek. Gdy "Dzień Zero" się zbliżał, RPA zostało uratowane przez opady intensywnego deszczu. Następnym razem los może się do nas nie uśmiechnąć, a wody może zabraknąć w każdym z wielkich miast.

Źródła:

http://www.outsourcingportal.eu/pl/znaczenie-wody-w-przemysle

https://www.theguardian.com/global-development/2019/aug/06/extreme-water-stress-affects-a-quarter-of-the-worlds-population-say-experts

https://www.bbc.com/news/av/world-49451325/water-scarcity-five-ways-to-avert-a-water-crisis

https://edition.cnn.com/2018/01/24/africa/cape-town-water-crisis-trnd/index.html


Subskrybuj nas: Google News | Feedly



Chcesz wiedzieć więcej? Polub i obserwuj nas na Facebooku. Jesteśmy także na Twitterze. Zapraszamy na naszą grupę dyskusyjną.

WSPIERAJ NIEZALEŻNE DZIENNIKARSTWO